HOẠT ĐỘNG QUẢN TRỊ RỦI RO

 

RỦI RO TUÂN THỦ
Rủi ro tuân thủ là rủi ro mà Công ty phải đối mặt trong trường hợp Công ty, nhân viên của Công ty vi phạm hoặc không tuân thủ các quy định của pháp luật, quy định tại điều lệ công ty, vi phạm các quy định nội bộ, quy trình nghiệp vụ, quy chế, kể cả các quy định về đạo đức nghề nghiệp.


Phòng ngừa, hạn chế rủi ro tuân thủ được xem là công tác quan trọng của SSI. Một số biện pháp được thực hiện nhằm phòng ngừa rủi ro tuân thủ bao gồm:
    Thiết kế quy trình, bộ máy vận hành có sự kiểm tra chéo lẫn nhau giữa các cá nhân, bộ phận. Tại Công ty, các quy trình nghiệp vụ và bộ máy hoạt động được thiết kế với mục đích có sự kiểm tra chéo lẫn nhau để tăng cường kiểm tra, giám sát nội bộ, hạn chế sự lạm quyền và sớm phát hiện các sai phạm có thể xảy ra;
    Nâng cao ý thức tuân thủ của nhân viên. Công tác đào tạo, tuyên truyền về tuân thủ được chú trọng. Nhân viên mới được tuyển dụng đều được đào tạo, phổ biến về các quy trình, quy chế chung và các quy định đặc biệt có liên quan đến công việc của mình. Trong suốt thời gian làm việc tại SSI, nhân viên được đào tạo định kỳ để nắm rõ quy trình làm việc và nâng cao ý thức tuân thủ;
    Thiết lập hệ thống kiểm tra, giám sát nội bộ;
    Áp dụng kỷ luật nghiêm khắc đối với các trường hợp vi phạm quy định của Công ty.


Năm 2017, Bộ phận Kiểm soát nội bộ của Công ty đã thực hiện 43 đợt kiểm soát tại các bộ phận để kiểm tra việc tuân thủ quy trình, quy chế nội bộ, tuân thủ quy định của pháp luật có liên quan, số lượng đợt kiểm soát tăng 7,5% so với năm 2016. Kết quả kiểm soát được báo cáo cho Tổng Giám Đốc, Giám đốc các Khối phụ trách và bộ phận Pháp chế của Công ty để kịp thời xử lý vi phạm, cập nhật, chỉnh sửa quy trình nghiệp vụ nhằm hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu suất công việc.

 

Tuân thủ chế độ kế toán doanh nghiệp và tuân thủ pháp luật về thuế cũng được công ty chú trọng. Công ty đã thực hiện 32 cuộc kiểm toán trong năm 2017 liên quan đến chứng từ kế toán và lập báo cáo tài chính, kiểm toán thuế. Hoạt động kiểm toán nội bộ đã kịp thời phát hiện các sai sót và đề xuất thực hiện các biện pháp tuân thủ cho Tổng Giám Đốc. Các hoạt động kiểm toán nội bộ đã làm tăng hiệu quả quản trị rủi ro tuân thủ cho Công ty. Các báo cáo tài chính, báo cáo thuế và báo cáo vốn khả dụng của Công ty công bố đều đảm bảo thông tin trung thực, khách quan, phù hợp với các chuẩn mực kế toán và quy định của pháp luật.


Công ty duy trì hàng năm tổ chức đào tạo trực tiếp cho toàn bộ nhân viên Công ty về đạo đức nghề nghiệp, kiểm soát nội bộ và phòng, chống rửa tiền. Các bộ phận tài chính kế toán cũng được đào tạo cập nhật kiến thức pháp luât kế toán, pháp luật thuế, tham gia các khóa đào tạo, hội thảo do các cơ quan quản lý tổ chức.

 

Công ty đã xây dựng và ban hành quy chế hỗ trợ nhân viên nâng cao kiến thức chuyên môn. Quy định này đã khuyến khích nhiều nhân viên chủ động tham gia các khóa học cập nhật kiến thức nghiệp vụ chuyên sâu hoặc các khóa học dài hạn nâng cao kiến thức chuyên ngành. Các vị trí công tác yêu cầu nhân sự có chứng chỉ hành nghề Công ty đều đáp ứng đầy đủ.

 

Nhờ tăng cường đào tạo nâng cao ý thức tuân thủ, tăng tần suất kiểm soát và kịp thời cập nhật, hoàn thiện quy trình nên trong năm 2017 số lượng vi phạm, sai sót được kiểm soát chặt chẽ và không phát sinh sai sót trọng yếu.

 

Một số rủi ro tuân thủ phát sinh  đã được Công ty nhận diện và xây dựng biện pháp kiểm soát trong năm 2018 được trình bày trong bảng dưới đây:

 

 

RỦI RO THƯƠNG HIỆU
Là Công ty hoạt động trong ngành Tài chính – Chứng khoán, SSI hiểu rõ thương hiệu không chỉ đơn thuần là dấu hiệu để nhận biết và định vị sản phẩm/dịch vụ doanh nghiệp đó mà đã trở thành một tài sản vô hình có giá trị đặc biệt. Rủi ro thương hiệu chính là những tổn thất, thiệt hại về giá trị do sự thay đổi trong quan niệm của Khách hàng về Công ty, có thể ảnh hưởng lớn đến nhu cầu sử dụng sản phẩm và dịch vụ, cũng như các hoạt động chung của toàn Công ty.


Nhận thức rõ những nguy cơ có thể xảy ra, SSI đã xây dựng và thực hiện chiến lược phát triển và quản lý thương hiệu một cách hiệu quả. Thương hiệu không chỉ đến từ các hình ảnh, thông tin của SSI trên các kênh truyền thông bên ngoài cũng như nội bộ, mà chính là các sản phẩm, dịch vụ, các tương tác dù là nhỏ nhất giữa đại diện hình ảnh SSI và khách hàng. Vì thế “đại sứ thương hiệu” được nhìn một cách rộng hơn – mỗi cá nhân trong tập thể SSI đều là một đại sứ để truyền thông điệp về thương hiệu SSI không chỉ đến khách hàng mà còn ra đại chúng. SSI luôn cố gắng để những thông điệp này đều thống nhất và theo đúng chiến lược của Công ty - Tầm nhìn “Chúng ta cùng thành Công” với định hướng luôn xây dựng SSI là định chế tài chính minh bạch.

 

Trong thời buổi bão thông tin, SSI tuân theo một tôn chỉ duy nhất về truyền thông để giảm thiểu tối đa rủi ro thương hiệu, đó là tính minh bạch. Để có được niềm tin của Cổ đông và Nhà đầu tư, minh bạch là điểm mấu chốt: thông tin tích cực hay tiêu cực đều được SSI xử lý thống nhất, để đưa đến cho Nhà đầu tư và Cổ đông những cái nhìn trung thực nhất. Khi có thông tin không chính xác về SSI được đưa ra công luận, SSI cũng luôn tuân theo tính minh bạch để xử lý: sẵn sàng đối thoại trực tiếp, đưa ra những thông tin xác thực và tin tưởng để giải quyết sự việc. Với việc tôn trọng giá trị đầu tư của các Cổ đông, SSI nhận thức rõ ràng trách nhiệm của mình trong việc cung cấp thông tin cho Cổ đông và Nhà đầu tư một cách minh bạch, đầy đủ, chính xác và kịp thời.

 

Khi mà những tác động của mạng xã hội đến thương hiệu đang ngày càng mạnh mẽ, thay bằng việc thụ động ứng phó với các luồng thông tin, SSI cũng đã kết hợp với những đơn vị tư vấn hàng đầu để có thể lắng nghe được chi tiết nhất những bàn luận của nhà đầu tư, của khách hàng, không những chỉ về thương hiệu SSI, mà còn chung về TTCK. Các thông tin này không chỉ giúp SSI luôn chủ động trong việc ứng phó với các thông tin sai lệch, đây còn là nguồn thông tin quý giá để SSI nhìn rõ các định hướng thông tin trên thị trường, nhằm giúp SSI tiếp tục đi tiếp con đường minh bạch hóa thị trường, là người tiên phong của thị trường.


Để giảm thiểu tối đa rủi ro cho thương hiệu, SSI đã và đang xây dựng quy trình và kế hoạch truyền thông một cách có hệ thống và chuyên nghiệp. Hàng năm, SSI đều hoạch định các kế hoạch truyền thông rõ ràng để mọi thông tin cần thiết được truyền tải kịp thời và đầy đủ. Mọi tài liệu, thông điệp, phát ngôn từ phía SSI đều được lựa chọn kĩ càng, mang tính nhất quán cao. SSI đã ban hành và thực hiện nhiều quy định, quy chế khác nhau về báo cáo và Công bố thông tin với quy định cụ thể về trả lời phỏng vấn với các phương tiện thông tin đại chúng, việc đưa thông tin và bài viết liên quan đến hoạt động kinh doanh của SSI. Đặc biệt, SSI đã có quy trình cụ thể về việc đính chính thông tin sai lệch về SSI trên phương tiện truyền thông với quy định cụ thể mọi nhân viên SSI đều có trách nhiệm thông báo ngay khi có thông tin sai lệch. SSI cũng chú trọng trong việc đưa ra các kịch bản xử lý khủng hoảng, với tinh thần sẵn sàng hợp tác và chia sẻ thông tin, đối thoại với báo chí và cộng đồng

 

RỦI RO QUẢN TRỊ NGUỒN NHÂN LỰC
Cùng với những chuyển biến tích cực của nền kinh tế vĩ mô và TTCK, quản trị nhân sự tại SSI tiếp tục đối mặt với những thách thức và cơ hội mới do thị trường mang lại. Luôn ý thức được nguồn nhân lực là tài sản quý nhất, là nhân tố tạo ra giá trị khác biệt của công ty, SSI tiếp tục chú trọng việc phát triển chính sách và hoạt động quản lý nguồn nhân lực bài bản và toàn diện.

 

Năm 2017, TTCK tiếp tục có nhu cầu rất lớn về nhân lực để các công ty vận hành và tiếp tục mở rộng. Trong khi thị trường nguồn nhân lực cung không đáp ứng đủ cầu, buộc các công ty phải tuyển nhân viên từ những đối thủ hoạt động cùng ngành. Một bên cần người, một bên giữ người nên cạnh tranh về mặt lương thưởng tăng cao và tỷ lệ nghỉ việc, nhảy việc cao là điều có thể hiểu được.

 

Đứng trước những thách thức trong việc quản trị nguồn nhân lực để duy trì và phát triển đội ngũ, công tác quản trị rủi ro trong các hoạt động quản trị nhân lực cũng đã được chú ý thực hiện nghiêm túc. Không chỉ dừng lại ở những công tác tuyển dụng sàng lọc chặt chẽ, mở rộng các hình thức tuyển dụng, tăng cường đào tạo đội ngũ, nghiêm túc thực hiện đánh giá hiệu quả công việc và phát triển chính sách đãi ngộ để đảm bảo hạn chế rủi ro thiếu hụt và mất nguồn lực; SSI còn chú trọng lập danh mục những rủi ro có thể gặp phải trong các hoạt động quản trị nhân sự để xác định đánh giá các rủi ro và có kịch bản xử lý.

 

 

Cùng với công tác tuyển dụng và tuyển chọn, công tác đào tạo cũng được quan tâm nghiêm túc để đảm bảo chất lượng nguồn nhân lực, cũng như tiếp thêm cảm hứng và động lực cho nhân viên. Những chương trình đào tạo được thiết kế riêng cho từng phân khúc đối tượng, giúp tăng hiệu quả công việc, giảm rủi ro về nghiệp vụ và nâng cao tính gắn kết trong tổ chức. Trước những thay đổi về hành lang pháp lý, yêu cầu thị trường ngày một khắt khe, đội ngũ SSI lại càng cần trau dồi và phát triển để mang lại những giá trị cạnh tranh hơn nữa cho khách hàng.

 

Chính sách đãi ngộ và chương trình đánh giá hiệu quả công việc luôn là bộ đôi song hành để đảm bảo sự hài lòng của nhân viên, tính công bằng trong nội bộ và cạnh tranh với thị trường, tạo một môi trường làm việc chuyên nghiệp cho nhân viên phát triển.

 

Tối ưu hóa chi phí vận hành nhưng vẫn phải đảm bảo tốc độ phát triển nguồn lực cả về chất lượng và số lượng, thích ứng với yêu cầu của thị trường; thu hút và giữ chân nhân tài đặc biệt là nhân sự cấp cao luôn là thách thức cho hoạt động quản trị nguồn nhân lực. SSI đề cao việc quản trị bộ máy bằng hệ thống và các quy trình để đảm bảo tuân thủ chặt chẽ, phát triển bền vững và khả năng dự phòng nhân sự cho cả bộ máy để hạn chế tối đa những rủi ro có thể gặp phải do có biến động về nhân sự. Đối với công tác quản trị nhân sự, tính chính xác và bảo mật của thông tin nhân sự luôn là yếu tố được quan tâm hàng đầu. Các báo cáo định kỳ cho thấy xu hướng nhân sự trong Công ty được thực hiện thông qua hệ thống quản lý thông tin giúp Ban Lãnh Đạo quản lý và dự đoán tốt hơn tình hình nhân sự, cũng như có các phương án đào tạo, tuyển dụng, xây dựng chính sách phù hợp với tình hình thực tế. Với sự hỗ trợ của hệ thống công nghệ, các công tác nhân sự cũng đã được giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả khi tác nghiệp.


Bên cạnh đó, SSI tiếp tục duy trì kênh truyền thông nội bộ để tiếp tục chia sẻ tầm nhìn, chiến lược, củng cố văn hóa doanh nghiệp nhằm nuôi dưỡng tinh thần SSI. Những chia sẻ này cũng là yếu tố động viên tinh thần làm việc, cung cấp thông tin và tránh những căng thẳng không đáng có. Đây cũng là một biện pháp đảm bảo thông tin xuyên suốt và mỗi nhân viên đều  hiểu được mục tiêu của bản thân và của tập thể để tiếp tục đóng góp sức mình vào sự phát triển chung của Công ty. Với sự chia sẻ và minh bạch cao trong tổ chức, bộ máy sẽ vận hành được trơn tru hơn, giảm thiểu những tác động tiêu cực tới nhân sự.

 

Cùng với những cơ hội và thách thức mới, công tác quản trị nhân sự tại SSI nhận được sự quan tâm đặc biệt của Ban Lãnh Đạo để tiếp tục xây dựng và phát triển nguồn nhân lực tinh nhuệ, đậm tinh thần SSI. SSI tiếp tục đóng vai trò là một cái nôi nuôi dưỡng và phát triển nhân tài. Tại đây, SSI tiếp sức cho những hoài bão và sẵn sàng trao cơ hội thử sức và phát triển cho nhân viên. Bằng cách quản trị bằng hệ thống và quy trình kiểm soát chéo, SSI có thể mạnh dạn tạo điều  kiện thử nghiệm, thử sức cho đội ngũ nhân viên nhưng vẫn đảm bảo hạn chế được những rủi ro có thể xảy ra.


RỦI RO PHÁP LÝ
Rủi ro pháp lý xảy ra cho Công ty trong quá trình chấp hành pháp luật do thay đổi quy định, không tuân thủ đúng quy định hoặc khi phát sinh tranh chấp, kiện cáo, v.v... từ các bên liên quan trong quá trình hoạt động hàng ngày của Công ty. HĐQT Công ty đặc biệt coi trọng vấn đề này nên không chấp nhận bất cứ rủi ro nào do việc cố tình vi phạm các quy định pháp lý gây ra.

 

Để đảm bảo hạn chế rủi ro phát sinh do thay đổi pháp luật hoặc tuân thủ, SSI tổ chức bộ phận Luật với các Luật sư có chứng chỉ hành nghề cũng như sử dụng dịch vụ tư vấn pháp luật của tổ chức tư vấn pháp lý chuyên nghiệp trong trường hợp cần thiết. Bộ phận Luật và các đơn vị tư vấn có trách nhiệm cập nhật các văn bản pháp quy mới ban hành cho HĐQT, Ban Tổng Giám Đốc và các bộ phận có liên quan; nghiên cứu sự ảnh hưởng của các văn bản pháp luật trong giai đoạn dự thảo sắp được ban hành đến các hoạt động của Công ty để có sự chuẩn bị thích hợp. Bên cạnh đó, bộ phận này cũng chịu trách nhiệm tham gia góp ý dự thảo các văn bản pháp quy có liên quan mật thiết đến hoạt động của Công ty được lấy ý kiến rộng rãi, tham gia các buổi hội thảo, phối hợp cùng các đơn vị trong ngành, thành viên các hiệp hội ngành nghề để góp ý chương trình xây dựng pháp luật, tổng kết các vướng mắc phát sinh từ việc áp dụng các quy định hiện tại để báo cáo cơ quan Nhà nước có thẩm quyền và đề xuất giải pháp xử lý khả thi.

 

Các quy trình, quy chế nội bộ, sản phẩm của Công ty trước khi được ban hành đều phải được kiểm tra bởi Bộ phận Luật cũng như  thường xuyên được rà soát để chỉnh sửa, cập nhật cho phù hợp với sự thay đổi của pháp luật.

 

Các cam kết của Công ty với khách hàng, đối tác cũng bắt buộc phải được rà soát trước khi ký kết.


Tuân thủ pháp luật là một tiêu chí trong bộ đạo đức nghề nghiệp của Công ty được toàn thể Ban lãnh đạo, nhân viên Công ty cam kết thực hiện.

 

 

RỦI RO VỀ MÔI TRƯỜNG
Công ty cung cấp dịch vụ trong lĩnh vực tài chính, không sử dụng nhiều tài nguyên thiên nhiên nên rủi ro về môi trường đối với Công ty là không đáng kể.

 

KẾ HOẠCH THỰC HIỆN NĂM 2018
Trong năm 2017, hệ thống QTRR của Công ty đã cơ bản hoàn thiện với sự bổ sung và cập nhật một số các chính sách, quy trình QTRR cho từng mảng rủi ro cụ thể, bên cạnh đó là hệ thống giám sát, cảnh báo rủi ro cũng được nâng cao.


Trong năm 2018, hoạt động QTRR sẽ được nâng cao hơn nữa với việc xây dựng hệ thống QTRR phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế cũng như thực tế kinh doanh của SSI. Bên cạnh đó, việc hoàn thiện và cập nhật các chính sách và quy trình QTRR tiếp tục được thực hiện.

 

Với việc tăng trưởng mạnh về quy mô nhân sự cũng như hệ thống mạng lưới chi nhánh, khách hàng, cùng với các sản phẩm mới như chứng khoán phái sinh, Công ty phải đối mặt nhiều hơn với các vấn đề liên quan đến rủi ro hoạt động, đặc biệt là từ nguyên nhân con người và hệ thống. Bên cạnh đó, sự tăng trưởng mạnh mẽ của TTCK trong năm 2017, tiếp diễn bởi đà tăng trưởng trong năm 2018 dẫn đến rủi ro thị trường cũng tăng cao, và có thể có những đợt điều chỉnh mạnh trên toàn thị trường hoặc tại một số cổ phiếu hay nhóm ngành cụ thể. Từ việc rủi ro thị trường tăng cao sẽ dẫn tới rủi ro tín dụng liên quan đến hoạt động cho vay giao dịch ký quỹ và chứng khoán phái sinh.

 

Chính vì vậy, trọng tâm của năm 2018 là nâng cao hiệu quả của việc QTRR hoạt động cùng với việc tiến hành các hoạt động đào tạo nâng cao văn hóa về phòng chống rủi ro cho toàn bộ nhân viên, với mục tiêu mỗi nhân viên như một nhà QTRR trong từng hoạt động của mình. Tiếp theo đó là tăng cường giám sát thị trường, đánh giá thường xuyên các rủi ro thị trường, rủi ro tập trung dư nợ liên quan đến hoạt động cho vay giao dịch ký quỹ để có sự điều chỉnh kịp thời. Song song đó, bộ phận QTRR sẽ phối hợp với các bộ phận kinh doanh, bộ phận nghiệp vụ để xây dựng danh mục rủi ro, giải pháp phòng chống và hạn chế rủi ro cho từng bộ phận, đồng thời xây dựng kế hoạch hoạt động liên tục cho từng bộ phận cũng như trên phạm vi toàn Công ty.

 

Năm 2018, TTCK sẽ có sự ra đời của sản phẩm chứng quyền nên việc QTRR cho hoạt động phát hành chứng quyền cũng sẽ được chú trọng hoàn thiện.

 

Khó khăn khi thực hiện hoạt động QTRR
Công tác QTRR thành công cần sự chính xác và hiệu quả trong hoạt động nhận diện, đo lường, giám sát, cảnh báo và xử lý rủi ro. Bên cạnh đó, nhận thức của toàn bộ các cấp lãnh đạo cũng như nhân viên về tầm quan trọng của hoạt động QTRR, cùng với ý thức tham gia đóng góp vào công tác QTRR của toàn bộ nhân viên SSI cũng quan trọng không kém.


Do QTRR là một lĩnh vực đặc thù mới tại Việt Nam, cũng như là một lĩnh vực đang phát triển trên thế giới, nên còn tồn tại những vấn đề có thể có những cách nhìn khác nhau, nhanh chóng thay đổi hoặc được cập nhật liên tục, một số mô hình đo lường rủi ro cũng còn nhiều hạn chế, cũng như nhận thức về tầm quan trọng của hoạt động QTRR của đa số người lao động còn thấp. Vì vậy, hoạt động QTRR sẽ gặp một số khó khăn như sau:
  -  Dữ liệu quá khứ cần được sử dụng khi đo lường rủi ro bằng phương pháp định lượng. Tuy nhiên, hiện nay nguồn dữ liệu còn rất hạn chế hoặc không có nên hoạt động đo lường rủi ro bằng phương pháp định lượng gặp nhiều khó khăn, thiếu chính xác hoặc có thể không thực hiện được. Bên cạnh đó, bản thân các mô hình đo lường rủi ro định lượng cũng có những hạn chế và có nhiều cách thức đo lường khác nhau. Ví dụ như: Phương pháp VaR (value-at-risk) có thể giúp đo lường giá trị thiệt hại tối đa theo một độ tin cậy nhất định trong một khoảng thời gian cụ thể; tuy nhiên, khi rủi ro xảy nằm ngoài độ tin cậy đó thì giá trị này không xác định được và thường rất lớn. Ngoài ra, VaR cũng có nhiều cách đo lường khác nhau tùy vào điệu kiện cụ thể nên đòi hỏi người sử dụng phải có kinh nghiệm để áp dụng phương pháp đo lường thích hợp.
  -  Do nhận thức về tầm quan trọng của hoạt động QTRR còn thấp nên hiệu quả đóng góp cho hoạt động QTRR từ toàn bộ nhân viên chưa cao, hoạt động QTRR chủ yếu thực hiện bởi bộ phận QTRR và một phần từ các bộ phận kinh doanh trực tiếp phát sinh rủi ro.
  -  Các hệ thống phần mềm hỗ trợ đo lường rủi ro hiện nay đều rất đắt tiền, thường chỉ các ngân hàng hoặc tập đoàn tài chính lớn trên thế giới mới có đủ quy mô và chi phí để sử dụng một cách hiệu quả nên vẫn tồn tại một số tính toán bán thủ công.