RỦI RO THỊ TRƯỜNG

 
Các hoạt động kinh doanh chính của SSI liên quan đến rủi ro thị trường là các hoạt động đầu tư trái phiếu, cổ phiếu, đầu tư tiền gửi, cho vay ký quỹ, và sản phẩm chứng khoán phái sinh. 
 
Doanh thu từ các hoạt động này bị ảnh hưởng bởi những biến động về lãi suất, giá cổ phiếu, có thể do tình hình thị trường, có thể do những thay đổi về chính sách tiền tệ, chính sách vĩ mô của chính phủ Việt Nam hoặc của các nước liên quan khác, có thể do những biến động về chính trị như tình hình bất ổn trên Biển Đông, cũng như những quy định pháp lý khác. Khi lãi suất và giá cổ phiếu biến động ngoài dự kiến, có thể dẫn tới rủi ro giảm sút doanh thu, lợi nhuận của Công ty. 
 
Để giảm thiểu các rủi ro này, SSI đảm bảo duy trì công tác QTRR mang tính chuyên sâu, tách bạch theo từng loại rủi ro và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận liên quan tới QTRR từ việc theo dõi, đánh giá, nhận định, dự báo thị trường, chiến lược đầu tư, chiến lược phân tán rủi ro, đến hệ thống hạn mức, cảnh báo và quy trình xử lý rủi ro.
 
Nghiệp vụ đầu tư tiền gửi/ kỳ phiếu/ trái phiếu/ cho vay ký quỹ 
 
Với vốn chủ sở hữu tính đến cuối năm 2018 gần 9.156 tỷ VNĐ, tổng tài sản lên tới trên 23.825 tỷ VNĐ, trạng thái số dư tiền gửi của nhà đầu tư trung bình ở mức 3.373 tỷ VNĐ, số dư nợ vay ký quỹ bình quân là hơn 5.633 tỷ VNĐ, dòng tiền ra vào, tăng giảm do hoạt động thanh toán, vay/trả của khách hàng và giải ngân đầu tư diễn ra thường xuyên hàng ngày không giới hạn trong một khung thời hạn nào. Điều này dẫn tới việc SSI phải cân đối nguồn vốn và lãi suất sao cho tối ưu hóa lợi nhuận và phù hợp với dự đoán về xu thế lãi suất. Biến động lãi suất trong năm 2018 không lớn nhưng Nguồn vốn và Kinh doanh Tài chính SSI vẫn tối ưu hóa được hoạt động kinh doanh lãi suất, đóng góp nguồn doanh thu đáng kể cho Công ty mà vẫn bảo đảm tuyệt đối an toàn.
 
Nhằm dự đoán trước các rủi ro biến động giá cổ phiếu ảnh hưởng đến hoạt động cho vay giao dịch ký quỹ, Công ty thực hiện các đánh giá tình hình kinh tế vĩ mô, rủi ro hệ thống của thị trường, các thay đổi trong quy định pháp lý, chính sách của chính phủ liên quan tới từng nhóm ngành cụ thể, các vấn đề địa chính trị, các vấn đề về kinh tế và thương mại thế giới có thể ảnh hưởng tới thị trường hay ảnh hưởng tới các nhóm ngành cụ thể một cách định kỳ hoặc đột xuất khi xảy ra các sự kiện, để từ đó có những điều chỉnh phù hợp trong hoạt động cho vay giao dịch ký quỹ.
 
Nghiệp vụ đầu tư cổ phiếu 
 
Danh mục đầu tư cổ phiếu chịu tác động trực tiếp từ những yếu tố nội tại của nền kinh tế cũng như các biến động quốc tế. Các biến động ngoài dự kiến của các yếu tố vĩ mô có thể khiến giá cổ phiếu sụt giảm và ảnh hưởng tiêu cực tới kết quả kinh doanh của CTCK. 
 
Trong năm 2018, SSI đã tận dụng tốt các cơ hội của thị trường để thoái vốn các khoản đầu tư đạt lợi nhuận kỳ vọng, bên cạnh đó đầu tư vào những công ty thuộc những ngành cơ bản và thiết yếu của nền kinh tế, có tiềm năng phát triển ổn định. Ngoài ra, hoạt động quản lý các khoản đầu tư sau giải ngân cũng được thực hiện một cách chặt chẽ và sâu sát, điển hình là việc phân công nhân viên chuyên trách cho từng nhóm doanh nghiệp, thực hiện việc thăm doanh nghiệp thường xuyên, trực tiếp làm việc với lãnh đạo cấp cao của doanh nghiệp nhằm hiểu rõ tầm nhìn, chiến lược, và kế hoạch hoạt động của những doanh nghiệp này. Đặc biệt, SSI sẽ cử đại diện tham gia vào các vị trí HĐQT và/hoặc BKS và/hoặc Ban Lãnh Đạo tại doanh nghiệp mà SSI có tỷ lệ sở hữu đủ lớn. Nhờ vậy, Công ty có thể đồng hành cùng doanh nghiệp trong mọi hoạt động, và cũng nhằm mục đích quản lý tốt hơn các trạng thái đầu tư của Công ty.
 
Nghiệp vụ chứng khoán phái sinh
 
Năm 2017 thị trường chứng khoán phái sinh đã chính thức được đưa vào vận hành và SSI là một trong những CTCK đầu tiên được cấp phép kinh doanh chứng khoán phái sinh. Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng về con người, hệ thống, quy trình thì các rủi ro từ việc biến động mạnh của các chỉ số phái sinh trong năm 2018 đã được xử lý và đảm bảo an toàn cho Công ty.
 
Bộ phận QTRR luôn giám sát hàng ngày các diễn biến thị trường để có thể kịp thời đưa ra các biện pháp ứng phó nhằm hạn chế rủi ro nếu cần.
 
 
RỦI RO TÍN DỤNG
 
Rủi ro tín dụng của SSI phát sinh chính từ hoạt động cho vay giao dịch ký quỹ, đầu tư tiền của Công ty thông qua các kênh tiền gửi ngân hàng và đầu tư trái phiếu. Rủi ro phát sinh khi đối tác không thanh toán một phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ nợ với SSI khi đến hạn.
 
 
Hoạt Động Đầu Tư Tiền Gửi
 
Hoạt động đầu tư tiền gửi tại Ngân hàng Thương mại được xem là có khả năng xảy ra rủi ro tín dụng thấp nhất; tuy nhiên, nếu rủi ro xảy ra thì có thể sẽ gây ra thiệt hại lớn. Chính vì vậy, SSI vẫn luôn xem xét thận trọng trước khi tiến hành giao dịch với các ngân hàng dựa trên việc đánh giá kết quả xếp hạng tín nhiệm của ngân hàng, cùng với việc đánh giá lại được thực hiện một cách định kỳ. Tùy theo mức độ tín nhiệm khác nhau, mỗi Ngân hàng Thương mại sẽ được áp dụng hạn mức tiền gửi khác nhau, kèm theo những điều kiện nhất định nhằm tăng tính bảo toàn vốn. Đồng thời, SSI cũng triển khai cơ chế xây dựng hạn mức vay thấu chi với nhiều ngân hàng để duy trì song song với hoạt động tiền gửi, vừa đảm bảo duy trì khả năng thanh khoản, vừa linh hoạt hóa sử dụng vốn, vừa phòng tránh rủi ro tín dụng do các hợp đồng tiền gửi luôn luôn có cơ chế rút thấu chi linh hoạt. Trong suốt 18 năm hoạt động, SSI không phát sinh khoản tiền gửi nào bị mất khả năng thanh toán. Thành tựu này đã thể hiện hiệu quả QTRR tín dụng rất cao tại SSI.
 
Cho Vay Giao Dịch Ký Quỹ
 
Cho vay giao dịch ký quỹ là hoạt động cho vay dựa trên tài sản đảm bảo là danh mục cổ phiếu khách hàng đang sở hữu mà được SSI cũng như UBCK chấp nhận cho vay giao dịch ký quỹ. Rủi ro tín dụng phát sinh khi Công ty không thể thu hồi đủ nợ sau khi xử lý toàn bộ tài sản đảm bảo của khách hàng, hoặc không thể xử lý tài sản đảm bảo do cổ phiếu mất thanh khoản và giá giảm sâu hoặc bị hủy niêm yết, bên cạnh đó khách hàng không chịu bổ sung tài sản đảm bảo. Để giảm thiểu rủi ro này, SSI thực hiện một loạt các biện pháp phối hợp như sau: 
Lập danh mục cho vay thận trọng trên cơ sở tuân thủ các quy định của UBCKNN, đồng thời chấm điểm các cổ phiếu dựa trên các yếu tố thanh khoản, biến động giá và định giá cổ phiếu dựa trên báo cáo phân tích tình hình tài chính, kinh doanh của doanh nghiệp. Dựa trên kết quả chấm điểm cổ phiếu, Công ty sẽ tiến hành cho vay theo một tỷ lệ cũng như hạn mức cho vay phù hợp với chất lượng cổ phiếu.
 
Danh mục cổ phiếu làm tài sản bảo đảm được đánh giá lại hàng tháng để kịp thời cập nhật tình hình biến động của cổ phiếu. Đồng thời, các trường hợp cá biệt cũng được đánh giá ngay khi cổ phiếu xuất hiện thông tin xấu.
 
Xây dựng hệ thống hạn mức đan chéo để kiểm soát mức độ tập trung dư nợ cũng như các mức cảnh báo để kịp thời xử lý thu hồi nợ: 
 
tổng hạn mức cho vay ký quỹ, 
 
hạn mức tối đa trên 1 Khách hàng, 
 
hạn mức tối đa trên 1 mã cổ phiếu, 
 
tỷ lệ cảnh báo ngưỡng an toàn, 
 
tỷ lệ cảnh báo ngưỡng ép bán thu hồi nợ, v.v… 
 
Giám sát tình hình dư nợ, mức độ tập trung dư nợ theo khách hàng, theo cổ phiếu và tỷ lệ rủi ro hàng ngày để kịp thời phát hiện các dấu hiệu rủi ro, áp dụng các biện pháp linh hoạt xử lý ngay các dấu hiệu rủi ro đó. Ví dụ: dư nợ có độ tập trung cao trên 1 khách hàng, trên 1 cổ phiếu, cổ phiếu có biến động giá bất thường, cổ phiếu có thông tin bất thường, cổ phiếu có biến động giao dịch bất thường và nghi vấn trong phiên giao dịch, v.v... 
 
Chấm điểm và đánh giá khách hàng sử dụng giao dịch ký quỹ phải đảm bảo các tiêu chí theo các nguyên tắc do SSI quy định, ràng buộc trách nhiệm của Môi giới chăm sóc khách hàng trong việc cảnh báo và thu hồi nợ vay, v.v...
 
Không chạy đua tăng trưởng thị phần, tăng trưởng dư nợ bằng việc mở rộng quá linh hoạt với dịch vụ cho vay ký quỹ. 
 
Trong năm 2018, thị trường chung đã có những phiên biến động mạnh tuy nhiên với chiến lược đa dạng hóa danh mục khách hàng cho vay giao dịch ký quỹ, tăng cường cho vay các cổ phiếu tốt đầu ngành và có thanh khoản cao, dư nợ cho vay ký quỹ của Công ty có sự tăng trưởng mạnh từ mức trung bình hơn 4.154 tỷ VNĐ năm 2017 lên mức trung bình hơn 5.633 tỷ VNĐ trong năm 2018, với mức cao nhất lên tới hơn 7.043 tỷ VNĐ; tuy nhiên, rủi ro đã được quản lý tốt, không phát sinh nợ xấu trong năm 2018.
 
Hoạt Động Đầu Tư Trái Phiếu
 
Hoạt động đầu tư trái phiếu gắn liền với rủi ro tổ chức phát hành trái phiếu mất khả năng thanh toán khi đến hạn hoặc tổ chức phát hành phát sinh yếu tố làm trái phiếu có nguy cơ mất thanh khoản. Để hạn chế các rủi ro này, về quy trình, SSI đánh giá chi tiết các khía cạnh của một đề xuất đầu tư trái phiếu tương tự như thẩm định tín dụng trước khi thực hiện đầu tư. SSI thẩm định rất kĩ càng, chỉ đầu tư trái phiếu của các tổ chức phát hành uy tín và có tài sản đảm bảo hợp lý.
 
Trong bối cảnh mặt bằng lãi suất duy trì ở mức thấp trong nửa đầu năm 2018, lợi suất đầu tư Trái phiếu Chính phủ cũng trở nên kém hấp dẫn. Trong khi đó, rủi ro lãi suất trên thị trường vẫn luôn tồn tại do tác động từ kế hoạch tăng lãi suất của Cục dự trữ Liên bang Mỹ và bất ổn về tỷ giá từ nguy cơ Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung. Do đó, để hạn chế rủi ro lãi suất và rủi ro tín dụng đối với các hoạt động đầu tư trái phiếu, chiến lược của SSI trong năm 2018 tập trung chủ yếu vào trái phiếu có trái tức thả nổi của các tổ chức phát hành là các Ngân hàng có xếp hạng tín dụng cao (khối Ngân hàng Thương mại Cổ phần Nhà nước và các Ngân hàng Thương mại Cổ phần Tư nhân lớn).
Trang trước Trang sau