Nghiệp vụ đầu tư tiền gửi/ chứng chỉ tiền gửi/ kỳ phiếu/ trái phiếu/ cho vay ký quỹ

 

Với vốn chủ sở hữu tính đến cuối năm 2019 hơn 9.400 tỷ VNĐ, tổng tài sản trên 27.000  tỷ VNĐ, trạng thái tiền mặt trung bình 2.791 tỷ VNĐ; dòng tiền ra vào, tăng giảm do hoạt động thanh toán, vay/trả của khách hàng và giải ngân đầu tư diễn ra thường xuyên hàng ngày không giới hạn trong một khung thời gian nào. Điều này dẫn tới việc SSI phải cân đối nguồn vốn và lãi suất nhằm tối ưu hóa lợi nhuận và phù hợp với dự đoán về xu thế lãi suất. Biến động lãi suất trong năm 2019 không lớn nhưng Khối Nguồn vốn và Kinh doanh Tài chính SSI vẫn tối ưu hóa được hoạt động kinh doanh lãi suất, đóng góp nguồn doanh thu đáng kể cho Công ty mà vẫn bảo đảm tuyệt đối an toàn.

 

Nhằm dự đoán trước các rủi ro biến động giá cổ phiếu ảnh hưởng đến hoạt động cho vay giao dịch ký quỹ, Công ty thực hiện các đánh giá tình hình kinh tế vĩ mô, rủi ro hệ thống của thị trường, các thay đổi trong quy định pháp lý, chính sách của chính phủ liên quan tới từng nhóm ngành cụ thể, các vấn đề địa chính trị, các vấn đề về kinh tế và thương mại thế giới, thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh có thể ảnh hưởng tới thị trường hay ảnh hưởng tới các nhóm ngành cụ thể một cách định kỳ hoặc đột xuất khi xảy ra các sự kiện, để từ đó có những điều chỉnh phù hợp trong hoạt động cho vay giao dịch ký quỹ.

 

Nghiệp vụ đầu tư cổ phiếu

 

Danh mục đầu tư cổ phiếu chịu tác động trực tiếp từ những yếu tố nội tại của doanh nghiệp, của nền kinh tế cũng như các biến động quốc tế. Các biến động và/hoặc tác động ngoài dự kiến của các yếu tố vĩ mô, yếu tố từ bên ngoài như chiến tranh, dịch bệnh cũng có thể khiến giá cổ phiếu sụt giảm và ảnh hưởng tiêu cực tới kết quả kinh doanh của công ty chứng khoán.

 

Trong năm 2019, SSI đã tận dụng tốt các cơ hội của thị trường để thoái vốn các khoản đầu tư đạt lợi nhuận kỳ vọng, bên cạnh đó đầu tư vào những công ty thuộc những ngành cơ bản và thiết yếu của nền kinh tế, có tiềm năng phát triển ổn định. Ngoài ra, hoạt động quản lý các khoản đầu tư sau giải ngân cũng được thực hiện một cách chặt chẽ và sâu sát, điển hình là việc phân công nhân viên chuyên trách cho từng nhóm doanh nghiệp, thực hiện việc thăm doanh nghiệp thường xuyên, trực tiếp làm việc với lãnh đạo cấp cao của doanh nghiệp nhằm hiểu rõ tầm nhìn, chiến lược, và kế hoạch hoạt động của những doanh nghiệp này. Đặc biệt, SSI sẽ cử đại diện tham gia vào các vị trí HĐQT và/hoặc BKS và/hoặc Ban Lãnh đạo tại doanh nghiệp mà SSI có tỷ lệ sở hữu đủ lớn. Nhờ vậy, Công ty có thể đồng hành cùng doanh nghiệp trong mọi hoạt động, và cũng nhằm mục đích quản lý tốt hơn các trạng thái đầu tư của Công ty.

 

Nghiệp vụ chứng khoán phái sinh

 

Năm 2019 thị trường vẫn chịu các tác động tiêu cực từ chiến tranh thương mại Mỹ - Trung Quốc, tuy nhiên không có các biến động lớn bất ngờ. Mặc dù vậy, SSI luôn thận trọng tiến hành giám sát chặt chẽ mọi diễn biến thị trường để có những hành động điều chỉnh phù hợp (nếu cần), từ đó giúp hạn chế rủi ro tín dụng có thể phát sinh từ rủi ro thị trường liên quan đến sản phẩm phái sinh.


Trong năm 2019 không phát sinh trường hợp nào khách hàng giao dịch chứng khoán phái sinh mất khả năng thanh toán do biến động thị trường gây rủi ro cho Công ty.

 

 

Nghiệp vụ phát hành chứng quyền có bảo đảm

 

Vào tháng 6 năm 2019, sản phẩm chứng quyền có bảo đảm (CW) đã chính thức được cho phép đưa vào kinh doanh, và SSI là một trong những công ty chứng khoán đầu tiên được cấp phép và phát hành chứng quyền có bảo đảm. Để giảm thiểu rủi ro cho SSI do biến động giá cổ phiếu cơ sở, SSI đã tiến hành đầy đủ các yêu cầu về phòng ngừa rủi ro; bên cạnh đó có những phân tích, đánh giá để giảm thiểu chi phí giao dịch phòng ngừa rủi ro với từng cổ phiếu cơ sở cụ thể.


Hoạt động phòng ngừa rủi ro được thực hiện hàng ngày bởi Bộ phận Kinh doanh và Bộ phận QTRR, cũng như được báo cáo hàng ngày cho HOSE.

 

RỦI RO TÍN DỤNG

 

Rủi ro tín dụng của Công ty phát sinh từ hoạt động cho vay giao dịch ký quỹ, đầu tư tiền của Công ty thông qua các kênh tiền gửi ngân hàng, chứng chỉ tiền gửi và đầu tư trái phiếu. Rủi ro phát sinh khi đối tác không thanh toán một phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ nợ với SSI khi đến hạn.

 

Hoạt động đầu tư tiền gửi, chứng chỉ tiền gửi

 

Hoạt động đầu tư tiền gửi, chứng chỉ tiền gửi được xem là có khả năng xảy ra rủi ro tín dụng thấp nhất; tuy nhiên, nếu rủi ro xảy ra thì có thể sẽ gây ra thiệt hại lớn. Chính vì vậy, SSI vẫn luôn xem xét thận trọng trước khi tiến hành giao dịch với các Tổ chức Tài chính dựa trên việc đánh giá kết quả xếp hạng tín nhiệm của họ, cùng với việc đánh giá lại được thực hiện một cách định kỳ. Tùy theo mức độ tín nhiệm khác nhau, mỗi Tổ chức Tài chính sẽ được áp dụng hạn mức giao dịch khác nhau, kèm theo những điều kiện nhất định nhằm tăng tính bảo toàn vốn. Đồng thời, SSI cũng triển khai cơ chế xây dựng hạn mức vay thấu chi với nhiều ngân hàng để duy trì song song với hoạt động tiền gửi, vừa đảm bảo duy trì khả năng thanh khoản, vừa linh hoạt hóa sử dụng vốn, vừa phòng tránh rủi ro tín dụng do các hợp đồng tiền gửi luôn luôn có cơ chế rút thấu chi linh hoạt. Trong suốt 20 năm hoạt động, SSI không phát sinh khoản tiền gửi nào bị mất khả năng thanh toán. Thành tựu này đã thể hiện hiệu quả QTRR tín dụng rất cao của Công ty.

 

Cho vay ký quỹ

 

Cho vay giao dịch ký quỹ là hoạt động cho vay dựa trên tài sản đảm bảo là danh mục cổ phiếu khách hàng đang sở hữu mà được SSI cũng như UBCK chấp nhận cho vay giao dịch ký quỹ. Rủi ro tín dụng phát sinh khi SSI không thể thu hồi đủ nợ sau khi xử lý toàn bộ tài sản đảm bảo của khách hàng, hoặc không thể xử lý tài sản đảm bảo do cổ phiếu mất thanh khoản và giá giảm sâu hoặc bị hủy niêm yết, bên cạnh đó khách hàng không chịu bổ sung tài sản đảm bảo. Để giảm thiểu rủi ro này, SSI thực hiện một loạt các biện pháp phối hợp như sau:

 

 Lập danh mục cho vay thận trọng trên cơ sở tuân thủ các quy định của UBCKNN, đồng thời chấm điểm các cổ phiếu dựa trên các yếu tố thanh khoản, biến động giá và định giá cổ phiếu dựa trên báo cáo phân tích tình hình tài chính, kinh doanh của doanh nghiệp. Dựa trên kết quả chấm điểm cổ phiếu, công ty sẽ tiến hành cho vay theo một tỷ lệ cũng như hạn mức cho vay phù hợp với chất lượng cổ phiếu;

 

 Danh mục cổ phiếu làm tài sản bảo đảm được đánh giá lại hàng tháng để kịp thời cập nhật tình hình biến động của cổ phiếu. Đồng thời, các trường hợp cá biệt cũng được đánh giá ngay khi cổ phiếu xuất hiện thông tin xấu;

 

 Xây dựng hệ thống hạn mức đan chéo để kiểm soát mức độ tập trung dư nợ cũng như các mức cảnh báo để kịp thời xử lý thu hồi nợ:

 

 tổng hạn mức cho vay ký quỹ,

 

 hạn mức tối đa trên 1 khách hàng,

 

 hạn mức tối đa trên 1 mã cổ phiếu,

 

 tỷ lệ cảnh báo ngưỡng an toàn,

 

 tỷ lệ cảnh báo ngưỡng ép bán thu hồi nợ, v.v…

 

 Giám sát tình hình dư nợ, mức độ tập trung dư nợ theo khách hàng, theo cổ phiếu và tỷ lệ rủi ro hàng ngày để kịp thời phát hiện các dấu hiệu rủi ro. Ví dụ: dư nợ có độ tập trung cao trên 1 khách hàng, trên 1 cổ phiếu, cổ phiếu có biến động giá bất thường, cổ phiếu có thông tin bất thường, cổ phiếu có biến động giao dịch bất thường và nghi vấn trong phiên giao dịch, v.v...

 

 Chấm điểm và đánh giá khách hàng sử dụng giao dịch ký quỹ phải đảm bảo các tiêu chí theo các nguyên tắc do SSI quy định, ràng buộc trách nhiệm của môi giới chăm sóc khách hàng trong việc cảnh báo và thu hồi nợ vay, v.v...

 

 Không chạy đua tăng trưởng thị phần, tăng trưởng dư nợ bằng việc mở rộng quá linh hoạt với dịch vụ cho vay ký quỹ.

 

Trong năm 2019, rủi ro đã xảy ra với một số mã cổ phiếu cụ thể khi cổ phiếu bị giảm sàn liên tục và mất thanh khoản. Bên cạnh đó, trong năm 2019 thanh khoản thị trường đã có sự suy giảm đáng kể so với năm 2018, cụ thể giá trị giao dịch trung bình ngày tại hai Sở HOSE và HNX đã giảm lần lượt khoảng 26% và 48% so với năm 2018. SSI duy trì chiến lược đa dạng hóa danh mục khách hàng cho vay giao dịch ký quỹ, tăng cường cho vay các cổ phiếu tốt đầu ngành và có thanh khoản cao, dư nợ cho vay giao dịch ký quỹ ở nhóm cao nhất trên thị trường, trung bình một ngày cho năm 2019 của SSI là 5.613 tỷ VNĐ/ngày (mức trung bình năm 2019 là 5.633 tỷ VNĐ/ngày); tuy nhiên, rủi ro đã được quản lý tốt, không phát sinh nợ xấu trong năm 2019.

 

Hoạt động đầu tư trái phiếu

 

Hoạt động đầu tư trái phiếu gắn liền với rủi ro Tổ chức Phát hành trái phiếu mất khả năng thanh toán khi đến hạn, hoặc Tổ chức Phát hành phát sinh yếu tố làm trái phiếu có nguy cơ mất thanh khoản. Để hạn chế các rủi ro này, về quy trình, SSI đánh giá chi tiết các khía cạnh của một đề xuất đầu tư trái phiếu tương tự như thẩm định tín dụng trước khi thực hiện đầu tư. SSI thẩm định rất kĩ càng, chỉ đầu tư trái phiếu của các Tổ chức Phát hành uy tín và có tài sản đảm bảo hợp lý.

 

Trang trước                                                                                                                                Trang sau